Alıcı rehberi
Menşe, gümrük ve lojistik
Türkiye'deki bir üreticiden AB'ye veya başka pazarlara mal alırken sorulan belgeler, vergiler ve süreler.
Son inceleme: 30 Eylül 2026
Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır, hukuki veya gümrük danışmanlığı değildir. Somut bir sevkiyat için gümrük müşavirinize danışın ve güncel tarifeyi (TARIC) kontrol edin.
AB–Türkiye Gümrük Birliği
1996'dan beri yürürlükte olan Gümrük Birliği sayesinde Türkiye'de serbest dolaşımdaki sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri AB'ye gümrük vergisi ödenmeden girer.
- Belge: A.TR dolaşım belgesi. Menşe değil, serbest dolaşımı kanıtlar; bu yüzden üçüncü ülke girdisiyle üretilmiş ürünler de kapsama girebilir.
- Gümrük vergisi sıfır olsa da ithalat KDV'si ve (varsa) ticaret politikası önlemleri — anti-damping vergileri, çelik korunma kotaları — uygulanmaya devam eder.
- Almanya'da ithalatçı genellikle alıcıdır; sevkiyat öncesi tedarikçiden A.TR'yi faturayla birlikte isteyin.
Çelik ve tarım ürünleri: EUR.1
AKÇT kapsamındaki çelik ürünleri (GTİP fasıl 72'nin büyük bölümü ve bazı 73 pozisyonları) ile temel tarım ürünleri Gümrük Birliği'nin dışındadır; ayrı serbest ticaret anlaşmalarıyla tercihli menşe kurallarına tabidir.
- Belge: EUR.1 veya EUR-MED dolaşım belgesi ya da faturada menşe beyanı (Pan-Avrupa-Akdeniz kuralları).
- Tercihli menşe için tedarikçinin kendi girdileri hakkında tedarikçi beyanı toplaması gerekebilir; bunu teklif aşamasında sorun.
Belgeler bir bakışta
Profillerde tedarikçinin düzenleyebildiğini beyan ettiği belgeler listelenir. Arama sayfasında bu belgelere göre filtreleyebilirsiniz.
| Belge | Ne işe yarar |
|---|---|
| A.TR | AB'ye sanayi ürünleri: serbest dolaşımı kanıtlar, gümrük vergisi sıfır. |
| EUR.1 | Çelik (AKÇT), tarım ürünleri ve STA ülkeleri için tercihli menşe. |
| EUR-MED | Pan-Avrupa-Akdeniz bölgesinde kümülasyonlu tercihli menşe. |
| Menşe şahadetnamesi | Tercihsiz menşe; STA olmayan ülkeler ve akreditifler için. |
| Tedarikçi beyanı | Tedarikçinin girdilerinin menşeini beyan eder; EUR.1 düzenlemenin dayanağı. |
| EN 10204 3.2 | EN 10204 3.2 malzeme sertifikası: bağımsız muayene temsilcisi onaylı. |
| SKDM (CBAM) emisyon verisi | CBAM beyanı için tesis bazında gömülü emisyon verisi. |
SKDM (CBAM)
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması; demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ithalatında gömülü emisyonların beyanını ister. Kesin dönem 1 Ocak 2026'da başladı.
- Yıllık 50 tonun üzerinde CBAM ürünü ithal eden AB'li firmalar yetkili CBAM beyannamecisi olmalıdır.
- Kapsam GTİP koduna göre belirlenir: vidalar, cıvatalar ve çelik konstrüksiyonlar (7318, 7308) dahildir; birçok işlenmiş parça değildir. Profillerde CBAM rozeti bu kodlardan hesaplanır.
- Tedarikçiden tesis bazında emisyon verisi (doğrudan ve dolaylı, t CO₂e/t ürün) isteyin; aksi halde varsayılan değerler kullanılır.
Incoterms 2020 seçimi
Teslim şekli, riskin ve masrafların nerede el değiştirdiğini belirler. Türkiye'den kamyon veya konteyner sevkiyatlarında en sık FCA, EXW ve DAP kullanılır.
- EXW'de ihracat gümrük işlemleri alıcıya kalır; Türkiye'de yabancı alıcının bunu yapması zordur. Çoğu durumda FCA daha uygundur.
- FOB, CFR, CIF ve FAS yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı içindir; konteynerde FCA, CPT veya CIP tercih edin.
- DDP'de satıcı AB'de ithalat KDV'sini de öder; Türk üreticiler bunu nadiren sunar.
Almanya'ya tahmini kara yolu süreleri
Komple kamyon (FTL), yükleme gününden Güney/Orta Almanya'da teslime kadar; gümrük ve Ro-Ro bağlantısına göre değişir. Parsiyel sevkiyatlar genellikle 2–4 gün daha uzundur.
| Bölge | Gün (FTL) |
|---|---|
| Marmara Bölgesi | 3–5 gün |
| Ege Bölgesi | 4–6 gün |
| İç Anadolu Bölgesi | 4–6 gün |
| Akdeniz Bölgesi | 6–8 gün |
| Karadeniz Bölgesi | 4–6 gün |
| Güneydoğu Anadolu Bölgesi | 6–8 gün |
| Doğu Anadolu Bölgesi | 6–8 gün |
AB dışı alıcılar
Gümrük Birliği yalnızca AB için geçerlidir. Diğer ülkelerde Türkiye'nin serbest ticaret anlaşması varsa EUR.1, yoksa standart menşe şahadetnamesi kullanılır.
- Menşe şahadetnamesi Türkiye'de ticaret ve sanayi odalarınca elektronik olarak düzenlenir; alıcı ülke isterse konsolosluk onayı gerekebilir.
- Çin ile serbest ticaret anlaşması yoktur: Çin'e ithalatta genel (MFN) gümrük vergisi uygulanır. Tedarikçiden 6 haneli GTİP kodunu isteyin; Çin'in 10 haneli kodu ithalatçı tarafından belirlenir.
Hazır olduğunuzda: İhracatçı üreticileri bulun